Skip to content

Digwyddiad Cyhoeddus Caerdydd – 25 Mehefin 2009

Llywodraeth Cynulliad Cymru

Digwyddiad Cyhoeddus Caerdydd – 25 Mehefin 2009

Daeth rhaglen digwyddiadau cyhoeddus Confensiwn Cymru Gyfan i ben nos Iau 25 Mehefin, pan gynhaliodd ei ddadl 'Hawl i Holi' olaf yn Neuadd y Ddinas Caerdydd.

Dyddiad y Digwyddiad: 25/06/2009

Y Gynulleidfa yn Hawl i Holi CaerdyddRoedd tua 170 o aelodau o'r cyhoedd yn yr Ystafell Ymgynnull ar gyfer y ddadl am ddyfodol pwerau deddfu i'r Cynulliad Cenedlaethol.

Y cyflwynydd teledu Mai Davies oedd cadeirydd y noson, gan lywyddu dros banel o chwech, a oedd yno i hwyluso ac ysgogi'r ddadl.

Roedd aelodau'r panel yn cynnwys yr Aelod Cynulliad dros Lanelli a Dirprwy Arweinydd Plaid Cymru, Helen Mary Jones; Aelod Seneddol Llafur dros Orllewin Caerfyrddin a De Sir Benfro, Nick Ainger; Y Parchedicaf Barry Morgan, Archesgob Cymru; Yr Arglwydd Tristan Garel-Jones; a'r Athro Richard Wyn Jones, Cyfarwyddwr Canolfan Llywodraethu Cymru ym Mhrifysgol Caerdydd.

Roedd Syr Emyr Jones Parry, Cadeirydd y Confensiwn hefyd ar y panel, a bu'n rhoi trosolwg o nodau'r Confensiwn, a phwerau deddfu cyfredol Cynulliad Cenedlaethol Cymru.

Cyn y digwyddiad, gwahoddwyd gwesteion gan y Confensiwn i gyflwyno cwestiynau i'r panel, ond roedd hefyd gyfle i aelodau eraill o'r gynulleidfa fynegi eu barn.  

Trafodwyd dwy ochr y ddadl  ynglŷn â datganoli'n daer gan y panel ac aelodau'r gynulleidfa, ac o ganlyniad cafwyd dadl fywiog.

Cafodd y rhai a oedd yn bresennol badiau pleidleisio rhyngweithiol i gofnodi eu hymatebion i gwestiynau allweddol, gan roi cyfle i bawb yn y gynulleidfa roi eu barn ar y materion a drafodwyd.  

Yn gyntaf gofynnwyd i'r gynulleidfa a oeddent o'r farn y byddai mwy o bwerau deddfu yn ei gwneud yn haws i bobl ymgysylltu â'r Cynulliad:

  • Dywedodd 69 y cant o'r gynulleidfa y byddai hynny yn ei gwneud yn haws i ymgysylltu â'r Cynulliad
  • Roedd 27 y cant yn anghytuno gan ddweud na fyddai hynny'n ei gwneud yn haws i ymgysylltu â'r Cynulliad
  • Nododd 4 y cant nad oeddent yn gwybod a fyddai mwy o bwerau deddfu yn gwella'r sefyllfa

Nododd un holwr fod yr Alban yn ymddangos yn fwy brwdfrydig dros ddatganoli. Yna gofynnwyd i'r gynulleidfa fwrw pleidlais ynghylch a ddylai Cymru fod yn fwy brwdfrydig ynglŷn â'r cysyniad o ddatganoli:

  • Dywedodd 62 y cant y dylai Cymru fod yn fwy brwdfrydig
  • Roedd 29 y cant o'r gynulleidfa yn anghytuno, gan ddweud na ddylai Cymru fod yn fwy brwdfrydig dros ddatganoli
  • Nododd 10 y cant nad oeddent wedi penderfynu p'un a ddylai Cymru fod yn fwy brwdfrydig ynglŷn â'r cysyniad

Hefyd gofynnwyd i'r gynulleidfa p'un a oeddent o'r farn fod y broses Gorchymyn Cymhwysedd Deddfwriaethol yn ddull effeithiol o sicrhau pwerau ychwanegol:

  • Dywedodd 62 y cant nad oedd yn ddull effeithiol o sicrhau pwerau
  • Disgrifiwyd y sefyllfa fel un digonol gan 18 y cant
  • Dywedodd 7 y cant ei fod yn effeithiol
  • Dywedodd 13 y cant o'r gynulleidfa nad oeddent yn gwybod a oedd y broses Gorchymyn Cymhwysedd Deddfwriaethol yn ddull effeithiol o sicrhau pwerau ychwanegol

Yn olaf, gofynnwyd i'r gynulleidfa sut y byddai'n pleidleisio pe bai refferendwm yn cael ei gynnal:

  • Dywedodd 87 y cant o'r rhai a oedd yn bresennol y byddent yn pleidleisio pe bai refferendwm yn cael ei gynnal ar bwerau deddfu.
  • O'r rhain, roedd 64 y cant o blaid rhoi pwerau deddfu i'r Cynulliad i gyd ar unwaith, ond byddai 36 y cant yn pleidleisio i gadw'r sefyllfa bresennol o gael pwerau gam wrth gam gyda chytundeb Senedd y DU.

Dilynwyd y digwyddiad gan dderbyniad lle parhaodd staff, aelodau Pwyllgor Gweithredol y Confensiwn a phanelwyr â'r drafodaeth gyda gwesteion.

Fel adloniant arbennig i'r gynulleidfa, cyflwynodd Syr Emyr berfformiad operatig gan Sally Li. Graddiodd Sally, sydd o Tsieina, o'r Academi Gerdd Frenhinol yn 2008 ac mae bellach yn astudio yn Academi Llais Ryngwladol Caerdydd. Perfformiodd Sally tair aria o ganeuon opera poblogaidd, gyda chyfeiliant gan Brian Davies.

Y digwyddiad hwn oedd y digwyddiad olaf mewn cyfres o 23 o gyfarfodydd cyhoeddus i drafod dyfodol pwerau deddfu ar gyfer Cynulliad Cenedlaethol Cymru.  

Dolenni perthnasol

Yn yr adran hon fe welwch dystiolaeth ysgrifenedig a gawsom a thrawsgrifiadau o'r sesiynau casglu tystiolaeth lafar ffurfiol.
Mae angen y feddalwedd iawn arnoch er mwyn gweld gwybodaeth benodol ar y wefan hon. Mae'r dolenni ar y dudalen hon i raglenni gweld a darllen sydd ar gael am ddim.